Opinie / 9 mei '18 / ROOD Den Haag

ROOD viert 1 mei

De dag van de arbeid, 1 mei, heeft een lange historie voor de arbeidersbeweging over de hele wereld. Terwijl in verschillende landen de 1 mei demonstratie elk jaar uitmondt in geweld blijft onze demonstratie in Nederland erg braaf. Samen met de FNV demonstreerden we als ROOD dit jaar in Den Haag om aan de werkgevers en de politiek te laten zien waar we voor staan. Samen met zo’n 7000 mensen liepen we een ronde door Den Haag waarbij we zowel het binnenhof als het hoofdkantoor van de VVD voorbij liepen.

De hoge opkomst van SP- en ROOD-leden tijdens de demonstratie is niet gek. De SP probeert via de partij mensen samen te brengen om zo verandering af te dwingen, de vakbond probeert van oorsprong hetzelfde door arbeiders een gezamenlijke vuist te laten maken tegen hun werkgever. De FNV is tegenwoordig een beetje afgedreven van deze oorsprong; met de polder en cao-onderhandelingen probeert de FNV steeds vaker via een diplomatieke weg tot een akkoord te komen. De leden lopen ondertussen weg. In 1999 had de FNV nog ruim 1,2 miljoen leden, ondertussen ligt dat aantal nog maar net boven de miljoen. Dat mensen niet meer lid worden van een vakbond is makkelijk te verklaren: naast dat het polderen van de FNV steeds minder aansluit bij de verwachting van de leden grijpt de individualisering en het neoliberalisme om zich heen. Steeds minder mensen groeien op met het idee van collectiviteit en worden in plaats daarvan geconfronteerd met een samenleving die meer en meer een instelling heeft van ‘what is in it for me’. Ondertussen lachen de werkgevers in hun vuistje, die zien het teruglopende ledenaantal als een cadeautje en een vrijbrief om de lonen niet te laten stijgen en steeds meer mensen in een onzekere arbeidspositie te drukken. De werkgevers passeren ook bij cao-onderhandelingen steeds vaker de vakbond en sluiten in plaats daarvan cao’s af met onervaren ondernemingsraden die akkoord gaan met de kruimels.

Veel socialisten zijn kritisch op de vakbond en steeds meer jonge SP’ers zijn geen lid meer zijn van de vakbond omdat de bonden te vaak hebben teleurgesteld. Een hoop mensen zien zichzelf niet meer terug in de bond en vragen zich af ze wel lid willen zijn van zo’n gematigde club die tijdens het polderen aan tafel zit bij het grootkapitaal. Maar ook voor de vakbond gaat de leus uit het SP-lied ‘stem voor’ op: blijf niet mokkend aan de kant staan, stel een daad en toon je moed. Alleen als we als SP’ers actief lid worden van de vakbond kunnen we verandering binnen de bond afdwingen. De FNV kent steeds meer een democratische indeling waardoor actief meedoen en meedenken met de vakbond makkelijker is dan ooit. Laten we de vakbond zien als een middel om meer arbeiders te bereiken.

De vakbond is in deze tijd relevanter dan ze in een hele lange tijd is geweest. Alleen met een sterke vakbond kunnen we op de werkvloer verandering afdwingen. Zonder collectieve tegenmacht van de arbeiders staan we machteloos tegenover de werkgevers. Laten we over onze eigen schaduw heen stappen en aan de slag gaan met de FNV, alleen zo zorgen we dat we ook binnen de arbeidersvereniging een prominente factor blijven.

Bastiaan Meijer