Blog / 8 april '20 / ROOD Den Haag

Maarten van Orden

Waarom is het openbaar vervoer zo duur in Nederland?

Iedereen in Nederland weet wel hoe duur het tegenwoordig is om even de trein te pakken. Zelfs als student met 40% korting kost een ritje al snel een aardige duit. Het idee achter openbaar vervoer was altijd dat deze voorziening goedkoop moest zijn voor gebruikers, maar nu zien we dat de auto pakken veel goedkoper uitpakt. Terwijl we wel onze klimaatdoelen op tijd willen halen. Daarom in deze editie van waarom woensdag: Waarom is het openbaar vervoer zo duur in Nederland?

Afgelopen jaar bleek Nederland het duurste openbaar vervoer te hebben in de Europese Unie. De prijzen lagen meer dan 35% procent boven het gemiddelde. Het argument waarom het zo duur is, wordt meestal gegooid op de kwaliteit. De kwaliteit van ons OV is ook erg goed. Treinen rijden vaak op tijd en zijn van genoeg luxe voorzien, maar deze goede kwaliteit zorgt ervoor dat de trein al snel een luxe product wordt voor de hogere inkomens. Wie modaal verdient kan met de stijgende vaste lasten, moeilijk een treinkaartje betalen en nemen dus vaker de auto uit economische overwegingen. We zien dus de prijzen stijgen onder de noemer van hoge kwaliteit, maar de afgelopen jaren hebben we gezien dat dit geld vaak ook in veel te dure projecten werd gestoken zie het FYRA debacle en de hoge kosten voor de HSL en Betuwe lijn. Belangrijke openbare voorzieningen zoals ons OV zouden niet zo duur moeten zijn. Deze instituten zijn juist ontstaan met het oog op lage kosten, zodat iedereen hiervan gebruik kan maken en niet alleen de rijkeren.

In de andere twee Benelux landen zien we totaal andere gevallen. In Luxemburg werd onlangs het OV gratis voor iedereen en in België subsidieert de staat de vervoersbedrijven hevig. Geen van deze opties zou voor Nederland goed werken omdat de kosten via belastingen toch weer op de lagere klassen worden verhaalt. Het is tijd voor een radicaal andere aanpak. Op dit moment is ons OV geprivatiseerd en is dus met beperkt overheidstoezicht compleet overgelaten aan de markt. We zagen dat afgelopen jaar de prijs voor een treinkaartje afgelopen jaar weer toenam terwijl de winst van NS verdriedubbelde naar 119 miljoen en de CEO oud D66’er Roger van Boxtel steekt al sinds 2015 een goede half miljoen in eigen zak per jaar.

Een argument tegen het verlagen van prijzen is vaak de drukte die er al is op het bestuur en de hoge kosten. Als we ons OV weer terug in publieke handen geven dan kunnen we de focus verleggen van winst naar mens en zullen de extra kosten mee vallen. Ook kunnen extra belastingen op vervuilende bedrijven zorgen voor extra investeringen in dit soort groene alternatieven. Verder kan de drukte op het spoor worden verlaagt door het afschaffen van de eerste en tweede klas. Dit geeft extra zit en sta plaatsen. Verder zorgt de automatisering op het spoor voor meer kansen om meer treinen te laten rijden. Colleges in de ochtend later laten beginnen dan het begin van de werktijd zorgt ook voor minder drukte. Het daluren systeem werkt ook al erg effectief.

Tot slot moeten er ook betaalbare groene alternatieven komen op de weg. Het openbaar vervoer is slechts een onderdeel van hoe we ons reisgedrag moeten veranderen. De klimaat crisis kunnen we alleen oplossen door over te stappen op het socialisme en het socialiseren van ons OV is een belangrijke stap daarin dan.

Bronnen:

https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/4533651/openbaar-vervoer-nederland-duurste-van-eu-dit-waarom

https://www.quotenet.nl/nieuws/a157244/roger-van-boxtel-graait-rustig-verder-bij-de-ns-157244/

https://www.rtlz.nl/beurs/bedrijven/artikel/4625931/ns-haalt-fors-hogere-omzet-en-winst-abellio-trein