Nieuws / 28 augustus '12 / Landelijk

7 vragen aan Jasper van Dijk over de langstudeerboete

Ineens was hij er weer: de langstudeerboete. Nadat CDA-leider Sybrand van Haersma Buma tijdens een debat zei dat ook zijn partij nu tegen de boete is, nadat ze eerst voor waren, kwam de Tweede Kamer bijeen. Maar ondanks dat er een meerderheid voor het afschaffen van de boete is, gebeurde er niets. SP-Kamerlid Jasper van Dijk legt uit.

De afgelopen tijd kwam de discussie over de langstudeerboete in een stroomversnelling. Waarom gebeurde dat?
Dat kwam door de draai van het CDA tijdens het studentendebat op 14 augustus. Het CDA is de bedenker van de langstudeerboete (3000 euro boete voor studenten die meer dan één jaar uitlopen op hun studie), het was dus nogal verrassend dat het CDA ineens tegen was. SP, GL, PvdA en D66 waren altijd al tegen. De VVD ook, maar die ging ermee akkoord in het regeerakkoord. Inmiddels zijn alleen PVV en ChristenUnie nog voor de langstudeerboete, alle andere partijen willen ermee stoppen.

Vorige week debatteerde de Tweede Kamer over de langstudeerboete. Iedereen was het eens: de boete moet weg. Maar toch gebeurde er niks. Waarom?

Omdat de partijen het niet eens werden over een dekking. Dat is doodzonde, want de studenten werden hierdoor blij gemaakt met een dooie mus. Met name VVD ging niet akkoord met verschillende voorstellen voor een dekking. Daardoor durfde CDA ook niets meer te doen en was er geen meerderheid meer. Als CDA wat meer lef had getoond, had ze samen met SP, PvdA, GL en D66 een oplossing gevonden.

Waarom is de SP tegen de langstudeerboete?

Omdat het een boete op ambitie is. Studenten die zich willen verdiepen worden gestraft met een forse collegegeldverhoging. Ook het feit dat de huidige studenten worden getroffen is onrechtvaardig. De spelregels worden tijdens het spel veranderd. Het is prima om inhoudelijke eisen te stellen aan studenten, maar niet door middel van een boete.

Sommige partijen willen liever een zogenaamd “sociaal leenstelsel” in plaats van de langstudeerboete (GL, PvdA, D66 en VVD). Maar dan komen studenten van de regen in de drup. Afschaffing van de basisbeurs komt neer op een forse financiële drempel, met name voor studenten uit gezinnen met een lager inkomen. Zij zullen eerder afzien van een hogere opleiding als ze 13.000 euro moeten lenen. Een sociaal leenstelsel is dus eerder een asociaal schuldenstelsel.

Overal wordt bezuinigd, waarom zouden studenten die lang over hun studie doen daar niks van moeten voelen?

Omdat we studenten juist nodig hebben om uit de crisis te komen. De langstudeerboete jaagt studenten van de opleiding of ze kiezen voor een makkelijke studie zodat ze snel klaar zijn. Wij hechten waarde aan kwaliteit en toegankelijkheid. Oftewel: kijk bij studenten naar hun talenten en niet naar hun centen. Je kunt bezuinigen op managers en bureaucratie, maar niet op studenten die toch al weinig geld hebben.

De SP heeft samen met de PvdA een initiatiefwet gepresenteerd om de langstudeerboete van tafel te krijgen. Hoe zit die wet in elkaar?

De wet zorgt ervoor dat er geen boetes worden uitgedeeld aan studenten die vanaf 1 september langstudeerder zijn.

Hoe wordt het terugdraaien van de langstudeerboete betaalt?

De dekking bestaat uit een zogenaamde meevaller in de studiefinanciering (geld dat overbleef omdat er geen aanspraak op werd gedaan). Het gaat om 62 miljoen euro in 2012. Een structurele oplossing vanaf 2013 kan tijdens de formatie worden gevonden in het najaar. Overigens wordt de langstudeerboete in ons verkiezingsprogramma in zijn geheel afgeschaft.

Veel studenten willen voordat het collegejaar begint zekerheid. Lukt dat nog?

Helaas niet. Behandeling van een wet gaat minstens enkele weken duren. Maar als de wet wordt aangenomen, werkt hij wel met terugwerkende kracht. Studenten die al een boete hebben betaald, krijgen hun geld dus terug. Daarom hopen wij dat andere partijen de wet zullen steunen als hij in de Tweede Kamer wordt behandeld. Studenten hebben recht op duidelijkheid en een grote Kamermeerderheid wil van de studieboete af. Laten we het dus zo snel mogelijk regelen.