Nieuws / 5 april '12 / Landelijk

Leon's Linkse: Keuzestress of echte vrijheid?

Soms erger ik me rot aan alle vrijheden die ik heb. Ik heb ieder jaar de vrijheid om van zorgverzekeraar te veranderen. Om de haverklap heb ik iemand aan mijn voordeur die me vertelt dat zijn stroom nog groener en goedkoper is dan de andere. En je moet mij niet een zak chips in de supermarkt laten uitzoeken, want dan eindig ik altijd met meer dan ik nodig heb. Altijd maar kiezen. Smaken, types, pakketten, abonnementen, noem het maar op. Ben ik als westerlingen al zo verwend dat ik onze zegeningen niet meer van een vloek kan onderscheiden?

Deze nieuwe vrijheden worden met veel beloftes in de markt gezet. Neem de glossy folders waarin je leest dat je als jongere een eigen zorgpakket kan samenstellen. Je hoeft niet te betalen voor de zorg die je niet nodig hebt. Dat klinkt mooi. Ik hoef me niet te verzekeren voor een rollator, of een kunstgebit en als we John de Wolf van de reclame mogen geloven hebben Feyenoorders zelfs de keuze om niet in een ziekenhuis naast de Amsterdam Arena te hoeven liggen.

Het lijkt allemaal zo mooi, maar schijn bedriegt. Je kunt helemaal niet kiezen welke zorg je wel of niet nodig hebt. Dat was nou net het idee van een zorgverzekering. Je verzekert je tegen tegenvallers die je vaak niet ziet aankomen. Een jongere zou zich niet zo snel verzekeren voor een kunstheup. Maar wat nou als je buiten je macht om bij een auto-ongeluk betrokken raakt en je zwaar heupletsel oploopt? Als het om zorg gaat wil ik helemaal niet een onmogelijke keuze maken. Ik wil de vrijheid hebben om te weten dat mijn zorg gewoon goed geregeld is als mij iets overkomt. Van de overheid verwacht ik dat ze dat ook goed controleren en de prijs nog enigszins acceptabel houden. Hetzelfde geldt voor de stroom die uit het stopcontact komt. Het kan me niet schelen welk merk er uit mijn muur komt, mijn stofzuiger moet het gewoon doen. Als het maar groene stroom is. Ook dat hoort niet afhankelijk van individuele keuzes te zijn. Energiemaatschappijen horen gewoon verplicht te worden om duurzame stroom op te wekken.

Veel van deze neoliberale vrijheden die de hedendaagse kapitalistische maatschappij propageert als het ideaalbeeld voor de niet-westerse wereld zijn niet wat ze lijken. Er wordt vaak een schijnvrijheid opgetuigd om de onvrijheid die erachter zit te verbloemen. Je hebt het gevoel vrij te zijn als je de glossy folder doorleest, maar je merkt hoe onvrij je bent als jou iets overkomt. We lijken zo vrij als we individueel voor groene stroom kunnen kiezen, maar ondertussen wordt de democratische zeggenschap de productiewijze van energie verpatst aan vieze Duitse en Zweedse bedrijven. Als socialist ben ik voor individuele vrijheid. Maar goede collectieve, sociale voorzieningen maken mij vrijer om te doen en laten wat ik wil. Ongeacht het bedrag dat ik iedere maand op mijn bankrekening krijg. Het wordt tijd dat we de schijnvrijheid inruilen voor echte vrijheid. En de manier om dat voor elkaar te krijgen is niet met liberale, maar sociale politiek.

Zie ook: