Blog / 8 februari '19 / Landelijk, Klimaat

Lisa de Leeuw

Onze toekomst gaat boven hun winst

Gisteren liep ik tussen 15.000 scholieren in een mars door Den Haag. Even los van een wat pijnlijke confrontatie met mijn leeftijd, voelde ik mij vooral ongelofelijk geïnspireerd. Wát een energie. Zelden was ik op zo’n grote demonstratie. Laat staan een demonstratie waar de gemiddelde leeftijd zo laag was of de teksten op protestbordjes zo creatief. Het was een oprechte noodkreet van jonge mensen voor hun toekomst. Langs de route van de protestmars stonden nog eens vele omstanders, veelal wat ouder, om de jeugd aan te moedigen in hun terechte oproep om het klimaat te redden voordat het te laat is. Tegelijkertijd probeerde een groepje mensen, voornamelijk online, dit enorme protest klein te maken en weg te zetten als irrelevant. Een verzuurde elite zat meteen klaar om met een paar snelle vingerbewegingen op het toetsenbord het falen van hún economisch systeem te verdoezelen.

De reacties waren even voorspelbaar als teleurstellend. Er doken filmpjes op van scholieren in de Burger King. In interviews werd de protesterende jongeren gevraagd wat ze zélf dan deden voor een beter milieu. “Zie je wel, ze wilden alleen maar een dagje vrij”, “ze zijn hypocriet, want ze dragen merkkleding”, “ze gooien waarschijnlijk hun afval gewoon op de grond”, “ze zijn vast afgelopen jaar ook nog met het vliegtuig op vakantie geweest” en “hoe zijn jullie daar met zijn allen gekomen dan, als je thuis was gebleven had je pas echt wat gedaan voor een beter klimaat.” Het kwam allemaal langs.

Mijn advies aan alle jongeren: laat je niet afleiden door deze moreel verheven twitteraars. Zij spelen de vernietigers van ons klimaat zoals Shell in de kaart. Zij individualiseren doelbewust een collectief probleem. Want als je individuen wijs maakt dat het klimaat te redden is door een verandering in leefstijl of consumentengedrag, krijgen die individuen zonder echte politieke macht de schuld én verantwoordelijkheid voor het probleem. Het probleem dat vooral door grootgebruikers als Shell veroorzaakt is, maar waarvan de schuld net zo goed ligt bij hen die toestaan dat deze bedrijven de aarde vernietigen. De échte veroorzakers bevechten doe je niet door een andere spijkerbroek te kopen, dat doe je door collectieve actie, met massa’s mensen. Door echte veranderingen te eisen. En 15.000 jongeren op het Malieveld, dat is een angstig grote massa. Zeker als je bedenkt dat het nog maar het begin is.

Al die tienduizenden jongeren hebben het gisteren gevoeld. Samen sta je sterk, heb je macht en kan je de wereld aan. Zo'n beweging kan bergen verzetten, laat staan zeespiegels. Die beweging is nodig om het probleem echt aan te pakken. Want uiteindelijk gaat het klimaatdebat niet over korter douchen of subsidie op Tesla’s, maar over de machtsverhoudingen van ons economisch stelsel. De kern van het probleem ligt bij het kortetermijndenken van het kapitalisme. Want er is geen ander doel dan winstmaximalisatie in dit systeem. Die winstmaximalisatie staat lijnrecht tegenover het belang van mens en natuur.

Het is daarom van groot belang dat de beweging voor een beter klimaat ook een beweging is die strijdt tegen ongelijkheid en armoede. Waarbij we de rekening bij de grote vervuilers neerleggen, en niet bij huishoudens. Waarbij we collectieve voorzieningen, zoals onze energie en het openbaar vervoer, terugveroveren op de markt. Waarbij we de macht verschuiven van het kapitaal naar mensen.

Zo’n beweging komt er alleen als we samen sterk staan en ons niet uit elkaar laten spelen. Dus, steek die moreel geheven vinger op een plek waar – zelfs op deze warme aarde – de zon niet schijnt en aan de slag! Zoals gisteren begon met de scholieren, die hopelijk de straat blijven opgaan en daarmee het goede voorbeeld geven aan de generaties boven hen. Want ónze gezamenlijke toekomst is belangrijker dan hún winst.