Nieuws / 17 april '18 / Amsterdam

Al zingend demonstreren tegen racisme binnen de gemeenteraad

Zondag 18 maart protesteerden duizenden mensen op De Dam, in verband met de internationale dag tegen racisme en discriminatie, tegen racisme binnen de gemeenteraden. Journalist Luuk Cramer volgde jongerenorganisatie ROOD Amsterdam tijdens (de voorbereidingen van) de demonstratie.
Het is zondagmiddag, half één, en erg koud. “Maar, daar kan ik tegen hoor. Ik heb drie shirts, twee broeken en een dubbel paar sokken aan. We kunnen er dus weer flink tegenaan vandaag”, zegt de in het rood geklede Daphne van Breugel. Daphne is de voorzitter van ROOD Amsterdam, een jongerengroep die strijdt voor een menselijker en socialer Nederland. Dit doen ze onder andere door acties te starten, debatten te organiseren en mee te lopen met demonstraties. Vandaag is weer zo’n “demonstratie dag” zegt ze, terwijl ze, tussen de hordes toeristen, met de rode bordjes het Beursplein op komt gelopen.

 
 
Robin (l) en Ufuk (r) nieten samen een bordje vast
Foto: Luuk Cramer
Voorbereidingen

Het is donderdagavond, een paar dagen voor de demonstratie. In de Laurierstraat is het donker, koud en verdacht stil voor een straat in het centrum van Amsterdam. Maar, in het pand van de SP Amsterdam brandt licht. De jongerenafdeling van de partij, genaamd ROOD, mag van het pand gebruikmaken. Binnen is het aangenaam warm, maar nog wel verdacht stil voor een bijeenkomstavond. “De rest verwacht ik zo hoor!” roept de jongen die aan tafel zit: Ufuk Serik, contactpersoon van ROOD, terwijl hij alvast de bijeenkomst van vandaag aan het voorbereiden is. Langzaam druppelen er enkele jongeren binnen, allemaal met een open vriendelijke blik op hun gezichten. Ze begroeten elkaar, alsof ze elkaar al jaren kennen, met open armen.

 

Bordjes

Als er een drietal mensen is bijgekomen, neemt Ufuk het woord: “Welkom allemaal. We zijn met een kleine groepje vandaag, maar dat maakt helemaal niet uit. Vanavond gaan we bordjes en spandoeken maken voor de demonstratie van zondag. Pak twee posters, plak ze op een stuk karton en bevestig ze daarna aan een stokje.” In het begin is er wat consternatie, en dat levert soms geïrriteerde gezichten op; de nietmachine werkt niet en de bordjes blijven niet zitten, maar na een paar minuten worstelen zit er toch op beide kanten van de eerste stok een poster. “Mooi dat we verschillende teksten op de posters hebben staan!”, zegt Robin de Rooij, lid van ROOD. Robin is al geruime tijd een actief lid, en doet dit ook met veel plezier: “Ik vind het heel tof om acties te voeren om zo misstanden tegen te gaan. Maar, ook kleine acties als filmavonden om mensen ergens bij te betrekken doe ik graag. Waar wij als ROOD voor staan, namelijk een streven naar een socialer Nederland, trekt mij heel erg en ben ik het ook volkomen mee eens. Mensen zouden, bijvoorbeeld, naar de tandarts moeten kunnen, ongeacht hun inkomen.”

Na een halfuurtje plakken, nieten en zwoegen zit er op alle stokken twee bordjes. 45 stuks zijn het er; twintig van vandaag en vijfentwintig van de week ervoor. Allemaal klaar voor de demonstratie van zondag. Er staan in rood met witte letters teksten op als “zet een streep door racisme”, “gelijke kansen, rechten en beloning voor iedereen” en “samen tegen racisme, discriminatie en uitsluiting”. Uitspraken waar ROOD het, volgens Ufuk, heel erg mee eens is. “We zijn een partij die op een ludieke manier strijdt voor gelijkwaardigheid en andere onderwerpen die er voor jongeren toe doen, denk aan hoge huurprijzen in studentensteden of de afschaffing van studiefinanciering. Dit doen we al heel lang. In 2003 zijn we opgericht, omdat de leden van de SP het belangrijk vonden dat er voor politiekgerichte jongeren ook iets was waar ze heen konden. De punten waar wij toen al voor stonden zijn eigenlijk hetzelfde gebleven.”

Aan het eind van de avond benadrukt Ufuk nog maar eens waarom het belangrijk is dat er zondag zoveel mogelijk mensen aanwezig zijn: “In een stad als Amsterdam, waar veel verschillende culturen en achtergronden samenleven, zijn onderwerpen als racisme en discriminatie onderwerpen waar we iets mee willen doen. We willen de partijen, die het niet zo nauw nemen als het gaat om gelijke rechten van minderheden, laten zien dat we het niet met ze eens zijn. Minderheden zouden niet gediscrimineerd moeten worden, en al helemaal niet door partijen in de gemeenteraad. Zeker met het oog op de verkiezingen van volgende week is het dus belangrijk dat we er allemaal zijn zondag!”

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Op de vraag of (een deel van de) Nederlandse politiek echt discrimineert en racistisch is, kan geen eenduidig antwoord gegeven worden. De een zal zeggen van wel, de ander van niet. Ex-nationaal ombudsman Alex Brenninkmeijer zei in 2013 dat de Nederlandse politiek racistisch en discriminatoir is. Zo zou het een schande zijn dat Rutte niet ingreep toen Wilders het racistische ‘polenmeldpunt’ opende.

Hans Siebers, hoofddocent aan het departement Cultuurwetenschappen aan de universiteit van Tilburg, schreef als reactie op de uitspraken van Brenninkmeijer in Trouw dat het beleid ten aanzien van migranten inderdaad onvriendelijk is. Zo zouden ze als tweederangsburger worden gedegradeerd, omdat ze afhankelijk worden gemaakt van het slagen bij een inburgeringsexamen. Dit soort zaken horen niet in een rechtstaat en dus is, volgens Siebers, de politiek inderdaad als discriminatoir te beschrijven. Migranten zouden tegenwoordig niet meer uitgesloten worden door biologische superioriteiten, zoals bijvoorbeeld in WOII, maar meer op basis van cultuurverschillen. Dit heeft niet met racisme te maken, omdat het niet op basis van het ras wordt gedaan. De politiek zou, volgens Siebers, dus niet racistisch genoemd kunnen worden.

 
Mensen zouden naar de tandarts moeten kunnen, ongeacht hun inkomen.”
 
Demonstratie

De dag van de demonstratie. Op de rand van het Beursplein en het Damrak staat een klein groepje mensen. Aan de rode jassen en spandoeken is te zien dat ze van SP zijn, maar ze komen niet uit Amsterdam. Ze dragen namelijk een groot, wit spandoek bij zich, waarop staat: “geen racisten in de Zaanse raad”. Ze komen dan wel uit Zaanstad, maar ze steunen dit protest. “We zijn hier om ook onze stem te laten horen. Dit is natuurlijk een protest voor Amsterdam, maar ook in Zaandam is er racisme binnen de gemeentelijke politiek. Daarnaast is er in het algemeen nog veel racisme, en daar ben ik ook tegen”, zegt Willem, een man met een stoppelbaardje van een jaar of 60 en duidelijk de oudste van de groep. Tegelijkertijd komt een tiental, in het rood geklede, leden van ROOD Amsterdam het plein opgelopen.

 

Als zo’n vijf minuten later een groep van veertig man zich op het Beursplein heeft verzameld, klimt Daphne van Breugel op de verhoging van het grote standbeeld tegenover het Beursgebouw en spreekt de leden van ROOD toe: “Goed dat jullie er allemaal zijn. Wij verwachten van ROOD meer dan vijftig demonstranten. De organisatie verwacht in totaal zo’n vierduizend mensen, dus blijf bij elkaar. Mochten er vervelende dingen onderweg gebeuren, ga er dan echt niet op in, maar meld het bij de organisatie. Laten we het een positieve demonstratie houden!” De groep klapt en joelt enthousiast.

 

Daphne spreekt de demonstranten van ROOD toe
Foto: Luuk Cramer
Dan poseert de groep voor een laatste foto en wordt er voet gezet richting De Dam. Onderweg worden er leuzen gezongen als: “say it loud, say it clear, refugees are welcome here” en “Amsterdam wees paraat, hou racisten van de straat”. Naast de actievoerders zijn er ook een hoop toeristen op het Damrak, en die snappen er maar weinig van. Sommige trekken een verbaasde blik, terwijl anderen aan elkaar vragen “what is happening? Na enkele minuten lopen, komt de groep aan op De Dam waar al een flinke groep medestanders aan het protesteren is. Aan de andere kant van het plein, bij het monument, staat een groep in het zwartgeklede tegenprotestanten.

 

Eenmaal op het plein gaat het gezang door, maar ook wordt er muziek gespeeld. Onder andere ‘Where is the Love?’ van The Black Eyed Peas klinkt, als de eerste spreker op het kleine podium namens de organisatie naar voren komt om iedereen te bedanken voor hun komst. Ook spreekt ze bemoedigende woorden uit: “Nederland is het mooiste land van de wereld en daar zijn we trots op. Maar, we zijn wel ziek. Wij lijden aan een ziekte genaamd racisme, en wij zijn het medicijn!” Een luid gejuich klinkt. “Laten we met z’n allen naar het museumplein lopen en heel Amsterdam laten zien waar we voor staan!”, zegt Daphne met een gedreven blik en gaat voor de groep staan. De demonstranten vormen een rood blok en beginnen onder begeleiding van de politie de lange, koude tocht naar het noorden van de Hoofdstad.

 

Provocaties

Na een paar minuten lopen zijn er wat onenigheden rond de stoet. Zwartgeklede mannen met zonnebrillen op omsingelen de stoet, maar de politie zit er nog tussen. Opeens glipt een man tussen de politie door en slaat met een stok in op een demonstrant. Al vrij snel wordt de man gestopt en opgepakt. De groep demonstranten reageert, zoals eerder afgesproken, niet op de provocaties. “Dit soort gekken lopen er altijd wel tussen”, zegt Ufuk terwijl hij afkeurend met z’n hoofd schut. “Het enige wat wij kunnen doen is harder zingen.”

 

Stemmen laten horen

Na dit voorvalletje loopt de stoet met daarin honderden demonstranten gestaag door richting het Museumplein. Onderweg wordt er alsmaar harder gezongen. Ook zijn er veel geïnteresseerde toeristen, met hun filmende mobieltje in de hand, langs de kant van de weg gaan staan. “Racisme? Nee! Discriminatie? Nee! Racisme en discriminatie? Nee, nee, nee!” roept Daphne voorin de stoet. De demonstranten, maar ook de mensen langs de kant, schreeuwen hard mee. “Prachtig hè?”, zegt een van de leden van de SP die meeloopt. Hij loopt een beetje achteraan. Omdat hij, naar eigen zeggen, niet graag op de voorgrond staat. Wel vindt hij het belangrijk om mee te lopen: “Veel mensen, inclusief de SP, zien dit als een protest tegen de PVV en Forum voor democratie, maar ik zie het liever in de bredere context. Ik ben tegen racisme en discriminatie in het algemeen, en dat stopt niet zomaar. Mensen moeten blijven horen dat het een probleem is. Vandaar dat ik het belangrijk vind om mijn stem vandaag te laten horen.”

“Wij gaan door”

Na een uur lopen, komt de groep aan bij het Rijksmuseum. Ze zijn er bijna en aan Daphne’s gezicht te zien was het een geslaagd protest. “Er hing een goede sfeer, we waren strijdbaar en er waren zo veel zo veel mensen! Ik vind het ook erg mooi om te zien dat er zo veel verschillende groeperingen zijn komen opdagen. Dat geeft aan dat we niet de enige tegen racisme zijn, maar dat het een veel breder probleem is. Er zijn veel minderheden die gediscrimineerd worden, en daarom stonden wij hier vandaag!” Terwijl Daphne dit zegt loopt de groep het Museumplein op, wat het einde van de demonstratie betekent. Maar, voor ROOD is dit zeker niet de laatste keer dat ze hun stem laten horen. De laatste leus is dan ook: “Wij gaan door, wij gaan door, wij gaan door!”



Check de website van Luuk Cramer: http://mynews.hu.nl/luuk-cramer/bericht-2/