Ik hou van geschiedenis. Op de middelbare school was het mijn favoriete vak; ik sloot het af met een acht. Specifiek ben ik geïnteresseerd in de wat modernere geschiedenis, eigenlijk alles na de Tachtigjarige Oorlog, met nadruk op alles vanaf de Industriële Revolutie. Dat alles sindsdien interessant is, bewijst de nieuwste uitgave van het Historisch Nieuwsblad.

Voor de zomeruitgave hebben alle fractievoorzitters uit de Tweede Kamer een onderwerp aan mogen dragen. Dat zorgt voor een bonte verzameling verhalen. Wat opvalt, is dat de onderwerpen vol staan van strijd. Strijd voor een menswaardig bestaan, voor financiering van het bijzonder (gelovige) onderwijs, voor partijvernieuwing and so on. Ook het ontstaan van wat we nu woningcorporaties komt aan de orde. Interessante aan dat ontstaan is, dat nadat het een project was van de allerrijken (wanneer het proletariaat betere omstandigheden zou hebben, zou de noodzaak tot een revolutie verdwijnen, was het idee), er al snel woningbouwverenigingen ontstonden door en voor arbeiders. Klaas Ris, houtzaagknecht, speelde daar een belangrijke rol in. Arbeiders moesten een daalder betalen om hem in 1868 in verkooplokaal, zo heette dat toen, De Zwaan de reglementen voor de Bouwvereniging tot Verkrijging van Eigen Woningen voor te horen lezen. Kort daarop ontstond in Leeuwarden een zelfde soort coöperatie van arbeiders. In de tientallen jaren daarna waren er vele kleinschalige woningbouwverenigingen, vaak zo klein dat de bewoners van huizen de bestuurders persoonlijk kenden.

De woningbouwsector is niet het enige gebied waarin socialisten het voortouw namen om tot maatschappelijke verbetering en verandering te komen. Ook in de zorg waren het arbeiders die door samen te werken vooruitgang boekten. Ronald van Raak weidde daar onlangs over uit tijdens de beruchte filibuster in de Tweede Kamer tijdens de behandeling van het verhoging van het eigen risico.

In het boek A People’s History of the United States schrijft Howard Zinn dat de geschiedenis van de Verenigde Staten er eentje is die gekenmerkt wordt door strijd tegen onderdrukking. Van indianen, van slaven, van arbeiders, maar ook van de Amerikanen tegen de Britse overheersing. Waar ook in de lange (langer dan de jaren na de ontdekking van het land in 1492) geschiedenis, strijd is een gemeenschappelijke deler, stelt Zinn.

De conclusie kan je wat mij betreft ook vertalen naar Europa en naar Nederland. Zowel langer geleden, de oorlog tegen de Spaanse overheersing, als recenter, het verzet tegen de Duitse bezetting. En ook de oorlog van Nederland tegen de onafhankelijkheidsstrijd van de Indonesiërs, door sommigen onterecht ‘politionele acties’ genoemd, alsof het allemaal niet zo erg was wat daar gebeurde. Maar ik moet ook denken aan de lange strijd van socialisten en arbeiders voor emancipatie en gelijke rechten. Voor algemeen kiesrecht, voor een menswaardig bestaan, voor goede huisvesting en fatsoenlijke zorg. Onze nationale én internationale geschiedenis wordt erdoor gekenmerkt: strijd. En als je denkt aan strijd, denk je aan socialisten.